Handboek groenbemesters - Kruisbloemigen -Zwaardherik
Dit document geeft informatie over zwaardherik (Eruca sativa) als groenbemester, gebaseerd op gegevens van Wageningen University & Research uit 2019. Zwaardherik kan vanaf juli tot eind september worden gezaaid op rijafstand van 12 tot 15 cm en een diepte van 1 tot 2 cm, met een zaaidichtheid van 8 tot 10 kg per hectare. De stikstofgebruiknormen in 2018 voor niet-vlinderbloemige groenbemesters zijn 60 kg N per hectare op klei- en veengronden en 50 kg N op zandgrond/löss. Er zijn geen specifieke infectie- of ziektebeelden vermeld.
Zwaardherik ontwikkelt zich snel, waardoor de bodem snel wordt bedekt en onkruid goed onderdrukt, hoewel na afrijping het gewas open kan vallen, waardoor onkruid weer kan groeien. Het is een goede waardplant voor het wortellesieaaltje (Pratylenchus penetrans), maar een slechte waard voor het maiswortelknobbelaaltje (Meloidogyne chitwoodi). Rassenverschillen lijken te bestaan voor resistentie tegen andere aaltjessoorten zoals Meloidogyne fallax en Meloidogyne hapla. Het gewas kan bij matige of harde vorst doodvriezen en is daarna goed te onderwerken. Bij zachte winters kunnen planten overleven, waardoor voorbewerking nodig kan zijn om ze te verwijderen.
De droogstofopbrengst ligt tussen 1800 en 2200 kg per hectare, met een organische stofopname van ongeveer 535 kg per hectare. De teeltkosten bestaan uit zaaizaad en stikstofbemesting, inclusief arbeidskosten voor het voorbereiden van de grond en zaaien. Voor de kostenschatting: zaaizaadkosten zijn circa 61 euro en stikstofkosten ongeveer 70 euro, met eventuele besparingen in het volggewas.
Zwaardherik wordt ook wel raketsla of rucola genoemd en behoort tot de kruisbloemigen. Het is in het Middellandse Zeegebied al sinds de middeleeuwen bekend als bladgroente. De smaak is nootachtig en enigszins bittere door het hoge glucosinolaatgehalte. Het gewas kan tot ongeveer 1 meter hoog worden en is aantrekkelijk voor honingbijen. Vanwege de gevoeligheid voor vorst wordt het ook gebruikt in mengsels voor groenbemesting, mede vanwege de biofumigatie eigenschappen door de glucosinolen. Over de beworteling van het gewas is geen specifiek informatie beschikbaar.
Handboek groenbemesters - Kruisbloemigen -Zwaardherik (nl)
Aantal pagina's: 2
Doellanden: Nederland
Belangrijkste punten
- Zwaardherik kan worden geteeld vanaf juli tot eind september
- Zaaien gebeurt op rijafstand van 12 tot 15 cm en een diepte van 1 tot 2 cm, met een zaaidichtheid van 8 tot 10 kg per hectare.
- Sterke onkruidonderdrukking door snelle kieming en ontwikkeling
- De snelle kieming en groei van zwaardherik zorgen voor bodembedekking die onkruid onderdrukt, hoewel dit bij afrijping kan leiden tot openvallende gewassen die nieuwe onkruidgroei mogelijk maken.
- Zwaardherik is een goede waardplant voor wortellesieaaltjes, maar niet voor het maiswortelknobbelaaltje
- Het gewas versterkt zich sterk op het wortellesieaaltje (Pratylenchus penetrans), maar is een slechte waard voor Meloidogyne chitwoodi en Meloidogyne fallax, met rasverschillen in resistentie.
- Drogestofopbrengst van 1800 tot 2200 kg per hectare
- De bovengrondse drogestofproductie wordt geschat op deze waarde, met een effectieve organische stof van ongeveer 535 kg per hectare, wat relevant is voor bodembeheer.
- Kosten voor teelt bestaan uit zaaizaad en stikstofbemesting
- Totale materiaalkosten bedragen circa € 130, inclusief zaaigoed en 60 kg stikstof, met besparingen bij gebruik als groenbemester of volggewas.
- Gewas wordt ook gebruikt voor biofumigatie vanwege de glucosinolaathoeveelheid
- De nootachtige en bittere smaak door glucosinolaathoeveelheid maakt zwaardherik geschikt als groenbemester en biofumigatiegewas.
- Zwaardherik is vrij vorstgevoelig en wordt bij zachte winters moeilijk onder te werken
- Wintervorst doodt het gewas, maar bij milde winters kunnen planten overleven, wat extra bewerking noodzakelijk maakt voor onderwerking.
Bronnen
- Handboek groenbemesters - Kruisbloemigen -Zwaardherik - - https://edepot.wur.nl/475846
